Từ lá chắn thành thanh gươm: Tehran chuyển hướng học thuyết quân sự

Tehran cho biết họ sẽ không còn bị giới hạn trong thế trận phòng thủ. Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) chính thức tuyên bố chuyển sang một chiến lược cứng rắn hơn, mang tính tấn công và phi đối xứng. Chuẩn tướng Hossein Mohebbi nói rằng học thuyết chỉ đáp trả sau tấn công đã chấm dứt: bất kỳ kẻ xâm lược tiềm tàng nào cũng sẽ phải đối mặt với các đòn tấn công phủ đầu và những chiến dịch trên quy mô toàn diện nhằm thể hiện quyết tâm và năng lực quân sự của Iran.

Lời lẽ đi kèm với hành động. Các tàu chở dầu và tàu thương mại ở Vùng Vịnh đã trở thành mục tiêu tấn công, và vùng biển gần eo biển Hormuz đã bị gài mìn. Lực lượng Houthi thân Iran cũng đã tăng cường chiến dịch tấn công mạnh mẽ nhằm vào Saudi Arabia, bao gồm các đòn tấn công thường xuyên nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của vương quốc này và một vụ tấn công gần đây vào sân bay quốc tế Dammam. Truy cập liên kết để biết thêm chi tiết.

Nhắm mục tiêu Tehran và thế bế tắc khí đốt của châu Âu

Donald Trump đã thẳng thừng bác bỏ việc đàm phán với Iran và ám chỉ các hành động quyết liệt nhằm vào Tehran có thể sẽ được xem xét sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tổng thống Mỹ cho rằng kinh tế và năng lực quân sự của Iran đã suy yếu, và ông ghi công cho lập trường cứng rắn hơn của Mỹ trong việc ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Dẫu vậy, Nhà Trắng nhiều khả năng sẽ không mạo hiểm leo thang trực tiếp trước khi cử tri đi bỏ phiếu, dù những tuyên bố của họ cho thấy rõ sẽ không tìm kiếm một thỏa hiệp ngoại giao với Tehran.

Trong khi đó, châu Âu đang tiến dần tới một cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, vốn ít bị chi phối bởi tình trạng thiếu LNG toàn cầu hơn là bởi các bước đi chiến lược sai lầm và sự cạnh tranh khốc liệt với châu Á. Xét về mặt vật chất, nguồn cung LNG vẫn có, nhưng mức giá kỷ lục phản ánh một nước cờ chính sách thất bại: với kỳ vọng giá nhiên liệu rẻ hơn, các nước châu Âu đã không tích trữ đủ, khiến kho dự trữ hiện chỉ ở khoảng 72% trước mùa đông. Việc Trung Quốc mua khẩn cấp do khủng hoảng than của nước này càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt. Hệ quả là một cuộc chiến giá giữa châu Âu và châu Á cho từng tàu chở hàng, và một mùa đông khắc nghiệt sẽ trở thành bài kiểm tra sức chịu đựng cực độ đối với các nền kinh tế châu Âu. Xem thêm chi tiết tại liên kết.

Khi quy luật bị phá vỡ: vì sao thị trường vận động phi lý

Kịch bản kinh điển — lợi suất giảm, chứng khoán tăng — hôm nay không còn đúng nữa. Nhà đầu tư đang đổ tiền vào trái phiếu trong khi đồng thời bán ra cổ phiếu, vàng và bạc. Đồng yên đang mạnh lên. Động lực lần này không phải là kỳ vọng về Fed mà là một “hỗn hợp độc hại” giữa cú sốc dầu (Brent đã vượt mốc 109 USD sau vụ tấn công vào Saudi Aramco) và khủng hoảng nợ tại Pháp (lợi suất OAT lên mức cao nhất kể từ năm 2002). Nghịch lý ở chỗ giá dầu cao hơn làm tăng kỳ vọng lạm phát, đẩy xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 12 lên, và khiến các tài sản có lợi suất thực như kim loại trở nên kém hấp dẫn, dù chúng vẫn được coi là nơi trú ẩn an toàn.

Góp phần gia tăng áp lực còn có kết quả lợi nhuận liên quan đến AI gây thất vọng. Lam Research giảm 8,5%, IBM mất 5,4%, còn Tesla rơi gần 5% sau khi hạ dự báo chi đầu tư (capex). Đồng yên tăng giá lên khoảng 156,80/1 USD khi Bank of Japan phát tín hiệu có thể bình thường hóa chính sách vào tháng 12. Đây không phải là một đợt “risk-off” diện rộng theo kiểu truyền thống, mà là một đợt căng thẳng tập trung ở Mỹ và châu Âu. Chừng nào giá dầu còn lơ lửng quanh 110 USD và chênh lệch lợi suất của Pháp còn bất ổn, thị trường sẽ vẫn mong manh và ở trạng thái cân bằng rất nhạy cảm. Tất cả đang dồn sự chú ý vào cuộc họp FOMC ngày 27–28 tháng 10 để chờ bất kỳ tín hiệu nào về khả năng tăng lãi suất vào tháng 12. Nhấp vào liên kết để xem chi tiết.